<\/p>\n\n\n\n
9 pa\u017adziernika<\/strong> 2026 <\/strong>uczestnicy drugiego spotkania Platformy Odporno\u015bci Kryzysowej w Bia\u0142ej Podlaskiej szukali odpowiedzi na pytania, kt\u00f3re zwykle pojawiaj\u0105 si\u0119 dopiero wtedy, gdy przestaje dzia\u0142a\u0107 co\u015b, co dot\u0105d wydawa\u0142o si\u0119 oczywiste.<\/p>\n\n\n\n Przy jednym stole spotkali si\u0119 przedstawiciele Akademii Bialskiej im. Jana Paw\u0142a II, Przedsi\u0119biorstwa Energetyki Cieplnej sp. z o.o., Polskiej Sp\u00f3\u0142ki Gazownictwa sp. z o.o., Bialskich Wodoci\u0105g\u00f3w i Kanalizacji Wod-Kan sp. z o.o., Gminnego Zak\u0142adu Komunalnego sp. z o.o., P.W. Komunalnik sp. z o.o. oraz Banku Sp\u00f3\u0142dzielczego w Bia\u0142ej Podlaskiej.<\/p>\n\n\n\n Ka\u017cda instytucja otrzyma\u0142a wcze\u015bniej zestaw pyta\u0144 i mia\u0142a kwadrans, by na nie odpowiedzie\u0107. Pytania wy\u015bwietlano na ekranie, a odpowiedzi szybko przenosi\u0142y rozmow\u0119 z poziomu procedur na grunt codziennego funkcjonowania firm i ca\u0142ego miasta.<\/p>\n\n\n\n W kilku momentach okazywa\u0142o si\u0119, \u017ce problemem nie jest brak sprz\u0119tu czy dobrej woli. Znacznie trudniejsze bywaj\u0105 zale\u017cno\u015bci mi\u0119dzy instytucjami, niejasny podzia\u0142 odpowiedzialno\u015bci i proste pytanie: kto ma wykona\u0107 pierwszy telefon, gdy sytuacja wymknie si\u0119 spod kontroli?<\/p>\n\n\n\n Kryzys nie musi przyj\u015b\u0107 z frontu<\/strong><\/p>\n\n\n\n Spotkanie rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 od listy dziesi\u0119ciu zagro\u017ce\u0144 dla przedsi\u0119biorstw:<\/p>\n\n\n\n Tylko cz\u0119\u015b\u0107 tych scenariuszy wi\u0105\u017ce si\u0119 bezpo\u015brednio z wojn\u0105. Pozosta\u0142e mog\u0105 wydarzy\u0107 si\u0119 w zwyk\u0142y dzie\u0144 roboczy, bez ostrze\u017cenia i bez spektakularnych okoliczno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Dla przedsi\u0119biorcy oznacza to konieczno\u015b\u0107 zmiany perspektywy. Bezpiecze\u0144stwo firmy nie sprowadza si\u0119 do ochrony budynku, monitoringu czy ubezpieczenia maj\u0105tku. Liczy si\u0119 r\u00f3wnie\u017c to, czy pracownicy b\u0119d\u0105 mogli dotrze\u0107 do zak\u0142adu, czy system sprzeda\u017cowy zadzia\u0142a, czy dostawca dowiezie surowce i czy kto\u015b inny b\u0119dzie potrafi\u0142 przej\u0105\u0107 obowi\u0105zki osoby, kt\u00f3ra nagle wypadnie z pracy.<\/p>\n\n\n\n Wystarczy kilka godzin bez jednego z podstawowych zasob\u00f3w, by firma zacz\u0119\u0142a traci\u0107 pieni\u0105dze. Je\u015bli awaria dotknie jednocze\u015bnie kilku element\u00f3w infrastruktury, nawet dobrze zorganizowane przedsi\u0119biorstwo mo\u017ce szybko znale\u017a\u0107 si\u0119 w trudnej sytuacji.<\/p>\n\n\n\n Internet dzia\u0142a. Ale czy firma ma pr\u0105d?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Marcin Stefanowicz, kierownik dzia\u0142u teleinformatycznego Akademii Bialskiej, rozpocz\u0105\u0142 swoj\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 spotkania od stwierdzenia, kt\u00f3re nie pozostawia\u0142o wiele miejsca na optymizm: realnej alternatywy dla internetu nie ma.<\/p>\n\n\n\n Lokalnie istnieje kilka dr\u00f3g dost\u0119pu do sieci. S\u0105 \u015bwiat\u0142owody, operatorzy bezprzewodowi i sieci mobilne. W\u015br\u00f3d wymienionych operator\u00f3w znale\u017ali si\u0119 Orange, Polkomtel i T-Mobile. Jako podmioty kluczowe w rozumieniu przepis\u00f3w o cyberbezpiecze\u0144stwie musz\u0105 zapewnia\u0107 zasilanie awaryjne, co ogranicza ryzyko ca\u0142kowitej utraty us\u0142ug po stronie operatora.<\/p>\n\n\n\n Tyle \u017ce sprawny operator nie gwarantuje jeszcze sprawnej firmy.<\/p>\n\n\n\n Nawet je\u015bli infrastruktura telekomunikacyjna utrzyma dzia\u0142anie, przedsi\u0119biorstwo pozbawione w\u0142asnego zasilania awaryjnego mo\u017ce nie by\u0107 w stanie skorzysta\u0107 z dost\u0119pnych us\u0142ug. Router, komputer, centrala telefoniczna czy urz\u0105dzenia steruj\u0105ce procesem produkcji potrzebuj\u0105 przecie\u017c energii. W praktyce \u0142a\u0144cuch zale\u017cno\u015bci jest prosty: pr\u0105d zasila urz\u0105dzenia, urz\u0105dzenia zapewniaj\u0105 dost\u0119p do sieci, a sie\u0107 pozwala korzysta\u0107 z system\u00f3w, bez kt\u00f3rych wiele firm nie jest dzi\u015b w stanie normalnie pracowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n Podczas spotkania potwierdzono, \u017ce lokalny operator TAU dysponuje zasilaniem rezerwowym, sprawdzonym przy ostatnich wy\u0142\u0105czeniach pr\u0105du w mie\u015bcie. Nie oznacza to jednak autonomii liczonej w dniach. Rozmawiano raczej o godzinach.<\/p>\n\n\n\n W\u015br\u00f3d rozwi\u0105za\u0144 zapasowych pojawi\u0142a si\u0119 \u0142\u0105czno\u015b\u0107 satelitarna Starlink, wskazana jako opcja sprawdzona w warunkach ukrai\u0144skich. Rozwi\u0105zanie ma jednak istotne ograniczenie: zale\u017cno\u015b\u0107 od jednego dostawcy, kt\u00f3ry mo\u017ce wy\u0142\u0105czy\u0107 us\u0142ug\u0119 swoj\u0105 decyzj\u0105.<\/p>\n\n\n\n Dla firm wniosek jest konkretny. Warto sprawdzi\u0107 nie tylko, ilu operator\u00f3w mo\u017ce zapewni\u0107 internet, ale r\u00f3wnie\u017c jak d\u0142ugo w\u0142asna infrastruktura b\u0119dzie dzia\u0142a\u0107 bez zasilania i kt\u00f3re procesy mo\u017cna kontynuowa\u0107 w trybie awaryjnym.<\/p>\n\n\n\n Czy firma mo\u017ce wystawia\u0107 dokumenty bez dost\u0119pu do systemu ksi\u0119gowego? Czy magazyn potrafi wyda\u0107 towar bez po\u0142\u0105czenia z centralnym systemem? Czy lista zam\u00f3wie\u0144 jest dost\u0119pna poza chmur\u0105? To pytania, na kt\u00f3re odpowied\u017a powinna by\u0107 znana przed awari\u0105.<\/p>\n\n\n\n Radio jako alternatywa, gdy zawiedzie internet<\/strong><\/p>\n\n\n\n Je\u015bli internet nie zapewni \u0142\u0105czno\u015bci, pozostaje pytanie o komunikacj\u0119 g\u0142osow\u0105. W\u0142a\u015bnie tutaj spotkanie przynios\u0142o jedno z bardziej praktycznych rozwi\u0105za\u0144.<\/p>\n\n\n\n Rozmawiano o radiotelefonach i budowie lokalnej sieci \u0142\u0105czno\u015bci. Pan Krzysztof Wo\u0142oszka z dzia\u0142u teleinformatycznego Akademii Bialskiej wyja\u015bnia, \u017ce przy odpowiedniej antenie bazowej umieszczonej na dachu i wykorzystaniu pasma dw\u00f3ch metr\u00f3w mo\u017cliwy jest zasi\u0119g si\u0119gaj\u0105cy kilkudziesi\u0119ciu kilometr\u00f3w. To pozwala obj\u0105\u0107 \u0142\u0105czno\u015bci\u0105 ca\u0142y powiat, a dzi\u0119ki wsp\u00f3\u0142pracy stacji bazowych po\u0142\u0105czy\u0107 Bia\u0142\u0105 Podlask\u0105 z Mi\u0119dzyrzecem i kolejnymi punktami.<\/p>\n\n\n\n Koszty nie przyprawiaj\u0105 o zawr\u00f3t g\u0142owy. Radio bazowe to oko\u0142o 1500 z\u0142, antena kosztuje od 500 do 700 z\u0142. Do tego dochodz\u0105 przew\u00f3d i zasilanie dwunastowoltowe. Pozwolenie radiowe w Urz\u0119dzie Komunikacji Elektronicznej, wed\u0142ug informacji przedstawionych na spotkaniu, kosztuje nieco ponad 80 z\u0142. Akumulator samochodowy mo\u017ce zapewni\u0107 kilkadziesi\u0105t godzin pracy urz\u0105dzenia.<\/p>\n\n\n\n Wariant cyfrowy DMR oferuje szyfrowanie i wi\u0119ksz\u0105 ochron\u0119 przed pods\u0142uchem oraz nieautoryzowanym dost\u0119pem do kana\u0142u. \u0141\u0105czno\u015b\u0107 analogowa pozostaje otwarta. \u017badne z tych rozwi\u0105za\u0144 nie jest jednak odporne na wszystko. Ka\u017cd\u0105 cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 radiow\u0105 mo\u017cna zag\u0142uszy\u0107.<\/p>\n\n\n\n Naj\u017cywiej zareagowa\u0142a bran\u017ca transportowa. Przewo\u017anicy ju\u017c korzystaj\u0105 z \u0142\u0105czno\u015bci radiowej w codziennej pracy, wi\u0119c nie musieliby zaczyna\u0107 od zera. Istniej\u0105c\u0105 infrastruktur\u0119 mo\u017cna potraktowa\u0107 jako punkt wyj\u015bcia do szerszego systemu wymiany informacji w sytuacji kryzysowej.<\/p>\n\n\n\n Wa\u017cne jest przy tym rozr\u00f3\u017cnienie: radio nie zast\u0105pi internetu we wszystkich zastosowaniach. Nie uruchomi systemu sprzeda\u017cy ani nie przywr\u00f3ci dost\u0119pu do chmurowej bazy danych. Mo\u017ce jednak pozwoli\u0107 przekaza\u0107 informacj\u0119, skoordynowa\u0107 dzia\u0142ania i utrzyma\u0107 kontakt wtedy, gdy zawodz\u0105 zwyk\u0142e kana\u0142y komunikacji.<\/p>\n\n\n\n Akademia Bialska zapowiedzia\u0142a konferencj\u0119 po\u015bwi\u0119con\u0105 bezpiecze\u0144stwu, zaplanowan\u0105 na 10 grudnia 2026, oraz warsztaty praktyczne dotycz\u0105ce alternatywnych sposob\u00f3w komunikowania si\u0119 w dniu 12 listopada 2026.<\/p>\n\n\n\n Technologia nie wystarczy. Kto ma m\u00f3wi\u0107 i do kogo?<\/strong><\/p>\n\n\n\n W dyskusji o radiu pad\u0142a uwaga, kt\u00f3ra w gruncie rzeczy dotyczy ka\u017cdej procedury awaryjnej. Komunikacja ma dwa wymiary. Pierwszy jest techniczny: urz\u0105dzenia, cz\u0119stotliwo\u015bci, zasi\u0119g i zasilanie. Drugi dotyczy organizacji: kto przekazuje komunikat, komu, w jakiej sytuacji i z jak\u0105 tre\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n Bez tej drugiej warstwy nawet najlepszy sprz\u0119t mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 ma\u0142o przydatny. W kryzysie licz\u0105 si\u0119 nie tylko mo\u017cliwo\u015bci przekazywania informacji, lecz tak\u017ce to, czy odbiorca potrafi j\u0105 zrozumie\u0107 i wie, co zrobi\u0107 dalej.<\/p>\n\n\n\n Uczestnicy wr\u00f3cili do omawianego ju\u017c we wrze\u015bniu modelu szwajcarskiego. Syrena pe\u0142ni w nim funkcj\u0119 sygna\u0142u alarmowego, kt\u00f3ry sk\u0142ania mieszka\u0144c\u00f3w do w\u0142\u0105czenia radia. Konkretne informacje przekazuje wyznaczony nadawca, a komunikaty rozpowszechniaj\u0105 regionalne rozg\u0142o\u015bnie. To rozwi\u0105zanie szczeg\u00f3lnie istotne wtedy, gdy cyfrowe kana\u0142y komunikacji przestaj\u0105 dzia\u0142a\u0107.<\/p>\n\n\n\n W tym kontek\u015bcie przywo\u0142ano r\u00f3wnie\u017c nocny alert Rz\u0105dowego Centrum Bezpiecze\u0144stwa z poprzednich dni. Pojawi\u0142o si\u0119 pytanie, kt\u00f3re wykracza poza sam\u0105 technologi\u0119: czy mieszka\u0144cy wiedz\u0105, jak interpretowa\u0107 komunikaty i odr\u00f3\u017cni\u0107 zwyk\u0142e ostrze\u017cenie od polecenia udania si\u0119 do schronienia?<\/p>\n\n\n\n Dla przedsi\u0119biorstw podobna zasada jest r\u00f3wnie wa\u017cna. Samo posiadanie listy numer\u00f3w telefon\u00f3w nie stanowi jeszcze procedury kryzysowej. Trzeba okre\u015bli\u0107, kto uruchamia alarm, kto odpowiada za kontakt z pracownikami, kto informuje klient\u00f3w i kto podejmuje decyzj\u0119 o wstrzymaniu dzia\u0142alno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Ciep\u0142o ma granic\u0119. To oko\u0142o 24 godzin<\/strong><\/p>\n\n\n\n Po \u0142\u0105czno\u015bci przysz\u0142a kolej na ciep\u0142o. Przemys\u0142aw Bala i Pawe\u0142 Brzozowski z Przedsi\u0119biorstwa Energetyki Cieplnej przedstawili ograniczenia, kt\u00f3re trudno zignorowa\u0107 przy planowaniu d\u0142u\u017cszej przerwy w dostawach energii.<\/p>\n\n\n\n Zasilanie awaryjne u \u017ar\u00f3d\u0142a ciep\u0142a wystarcza na mniej wi\u0119cej dob\u0119. Co b\u0119dzie p\u00f3\u017aniej? Wszystko zale\u017cy od mo\u017cliwo\u015bci dostarczenia paliwa.<\/p>\n\n\n\n Ta liczba wyznacza realn\u0105 granic\u0119 autonomii systemu w opisanych warunkach. Nie oznacza, \u017ce po 24 godzinach w ka\u017cdym przypadku natychmiast zniknie ciep\u0142o, lecz pokazuje, jak wa\u017cne s\u0105 dost\u0119pno\u015b\u0107 paliwa i logistyka jego dostaw.<\/p>\n\n\n\n Jeszcze bardziej z\u0142o\u017cony okaza\u0142 si\u0119 temat w\u0119z\u0142\u00f3w cieplnych. PEC odpowiada za \u017ar\u00f3d\u0142o ciep\u0142a, ale poszczeg\u00f3lne wymiennikownie mog\u0105 nale\u017ce\u0107 do r\u00f3\u017cnych podmiot\u00f3w. Cz\u0119\u015b\u0107 pozostaje w\u0142asno\u015bci\u0105 przedsi\u0119biorstwa, cz\u0119\u015b\u0107 jest jego w\u0142asno\u015bci\u0105 eksploatacyjn\u0105, a cz\u0119\u015b\u0107 znajduje si\u0119 poza jego zarz\u0105dem i eksploatacj\u0105.<\/p>\n\n\n\n To oznacza, \u017ce odpowiedzialno\u015b\u0107 za zasilanie awaryjne konkretnego w\u0119z\u0142a spoczywa na jego w\u0142a\u015bcicielu lub zarz\u0105dcy, najcz\u0119\u015bciej sp\u00f3\u0142dzielni mieszkaniowej albo wsp\u00f3lnocie. Podczas spotkania pad\u0142o pytanie, ile sp\u00f3\u0142dzielni ma w\u0142asny agregat pr\u0105dotw\u00f3rczy. Odpowiedzi nie by\u0142o.<\/p>\n\n\n\n Dla zarz\u0105dc\u00f3w nieruchomo\u015bci to wa\u017cny sygna\u0142. W sytuacji kryzysowej nie wystarczy za\u0142o\u017cy\u0107, \u017ce przedsi\u0119biorstwo ciep\u0142ownicze rozwi\u0105\u017ce wszystkie problemy. Trzeba zna\u0107 granice odpowiedzialno\u015bci i sprawdzi\u0107, kt\u00f3re elementy instalacji zale\u017c\u0105 od w\u0142asnego zasilania.<\/p>\n\n\n\n Ustalono te\u017c zasady post\u0119powania podczas przerwy w dostawie ciep\u0142a. Zarz\u0105dca powinien kontrolowa\u0107 temperatur\u0119 w pomieszczeniach i stan instalacji, ale nie mo\u017ce samowolnie ingerowa\u0107 w armatur\u0119 ani automatyk\u0119 bez uzgodnienia ze s\u0142u\u017cbami PEC. Mieszka\u0144cy powinni zg\u0142asza\u0107 problemy zarz\u0105dcy, a po godzinie 16.00 kontaktowa\u0107 si\u0119 z pogotowiem ciep\u0142owniczym.<\/p>\n\n\n\n Z tej cz\u0119\u015bci spotkania wysz\u0142o konkretne zobowi\u0105zanie: PEC przygotuje jednostronicow\u0105 instrukcj\u0119 dla zarz\u0105dc\u00f3w, wyja\u015bniaj\u0105c\u0105, jak post\u0119powa\u0107 przy przerwie w dostawie ciep\u0142a, czego nie wolno dotyka\u0107 i gdzie zg\u0142asza\u0107 awari\u0119.<\/p>\n\n\n\n Nieobecno\u015b\u0107 przedstawiciela dostawcy energii elektrycznej, z kt\u00f3rym nie uda\u0142o si\u0119 uzgodni\u0107 terminu, pozostawi\u0142a jednak istotn\u0105 luk\u0119. To w\u0142a\u015bnie dostawy pr\u0105du w du\u017cej mierze warunkuj\u0105 dzia\u0142anie wielu pozosta\u0142ych us\u0142ug. Organizatorzy zapowiedzieli, \u017ce na kolejnym spotkaniu b\u0119d\u0105 zabiega\u0107 o udzia\u0142 tego podmiotu.<\/p>\n\n\n\n Gaz: odpowiedzialno\u015b\u0107 ko\u0144czy si\u0119 tam, gdzie zaczyna si\u0119 instalacja odbiorcy<\/strong><\/p>\n\n\n\n W przypadku gazu najwa\u017cniejsza okaza\u0142a si\u0119 granica, kt\u00f3rej wielu u\u017cytkownik\u00f3w nie zna albo o niej nie pami\u0119ta.<\/p>\n\n\n\n Przedstawiciele Polskiej Sp\u00f3\u0142ki Gazownictwa Grzegorz Suchodolski oraz Ireneusz Czarnecki wyja\u015bnili, \u017ce odpowiedzialno\u015b\u0107 operatora ko\u0144czy si\u0119 na kurku g\u0142\u00f3wnym w szafce gazowej. Gazomierz i reduktor nale\u017c\u0105 do sp\u00f3\u0142ki, ale instalacja znajduj\u0105ca si\u0119 za gazomierzem, w tym kot\u0142y, kuchenki i piecyki, pozostaje po stronie w\u0142a\u015bciciela lub u\u017cytkownika.<\/p>\n\n\n\n To dlatego monterzy nie wchodz\u0105 samowolnie do budynk\u00f3w i nie uruchamiaj\u0105 urz\u0105dze\u0144 nale\u017c\u0105cych do odbiorc\u00f3w. Nie mog\u0105 zak\u0142ada\u0107, \u017ce znaj\u0105 ka\u017cdy model kot\u0142a i ka\u017cd\u0105 konfiguracj\u0119 instalacji. Przy ponownym uruchomieniu dostaw gazu musi by\u0107 obecny w\u0142a\u015bciciel lub zarz\u0105dca lokalu.<\/p>\n\n\n\n Nie chodzi o biurokratyczn\u0105 formalno\u015b\u0107. Po otwarciu kurka gaz trafia do instalacji, a jej uruchomienie bez odpowiedniego nadzoru mo\u017ce doprowadzi\u0107 do niebezpiecznej sytuacji. Na starszych osiedlach ze zbiorczymi gazomierzami jeden zaw\u00f3r mo\u017ce odcina\u0107 nawet sto mieszka\u0144. Brak dost\u0119pu do jednego lokalu potrafi zatem op\u00f3\u017ani\u0107 przywr\u00f3cenie dostaw w ca\u0142ym pionie.<\/p>\n\n\n\n Drugim zagadnieniem by\u0142o przechowywanie butli gazowych. Propan-butan jest ci\u0119\u017cszy od powietrza i w przypadku wycieku gromadzi si\u0119 przy pod\u0142odze. Metan, czyli g\u0142\u00f3wny sk\u0142adnik gazu ziemnego, jest l\u017cejszy i unosi si\u0119 ku g\u00f3rze. Prawo budowlane zabrania przechowywania obu rodzaj\u00f3w gazu w jednym budynku.<\/p>\n\n\n\n W czasie rozmowy pojawi\u0142 si\u0119 przyk\u0142ad osoby, kt\u00f3ra planowa\u0142a schroni\u0107 si\u0119 w gara\u017cu, nie uwzgl\u0119dniaj\u0105c obecno\u015bci butli gazowej. Dopiero lektura instrukcji post\u0119powania na wypadek ataku powietrznego u\u015bwiadomi\u0142a jej problem. To drobny szczeg\u00f3\u0142, kt\u00f3ry w sytuacji zagro\u017cenia mo\u017ce mie\u0107 powa\u017cne konsekwencje.<\/p>\n\n\n\n Przy podejrzeniu wycieku obowi\u0105zuje prosta zasada: nale\u017cy zadzwoni\u0107 pod numer 992 lub 112. Zg\u0142oszenie jest bezp\u0142atne, a sam fakt wezwania s\u0142u\u017cb nie oznacza automatycznie obci\u0105\u017cenia kosztami, nawet je\u015bli podejrzenie ostatecznie si\u0119 nie potwierdzi.<\/p>\n\n\n\n Przywo\u0142ano zdarzenie z ulicy Koncertowej, gdzie podczas prac wiertniczych uszkodzono cienkie przy\u0142\u0105cze gazowe. Zg\u0142oszenie trafi\u0142o pod numer 112 zamiast 992, co doprowadzi\u0142o do rozbudowanej akcji z kurtynami wodnymi i ewakuacj\u0105 kilku blok\u00f3w. Jak podkre\u015blano, szybki kontakt z pogotowiem gazowym pozwoli\u0142by rozpozna\u0107 sytuacj\u0119 na miejscu przez s\u0142u\u017cby Pogotowia Gazowego i oceni\u0107, czy nale\u017cy powiadamia\u0107 numer 112. Opr\u00f3cz telefonu alarmowego Pogotowia Gazowego 992, Polska Sp\u00f3\u0142ka Gazownictwa posiada infolini\u0119: 22 444 33 33<\/u><\/strong>, gdzie mo\u017cna pozyska\u0107 wszystkie informacje zwi\u0105zane z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 sp\u00f3\u0142ki.<\/p>\n\n\n\n Jest te\u017c dobra wiadomo\u015b\u0107. Sie\u0107 gazowa nie jest uzale\u017cniona od pr\u0105du w takim stopniu jak wiele innych element\u00f3w infrastruktury. Gazoci\u0105gi magistralne pracuj\u0105 pod wysokim ci\u015bnieniem, rz\u0119du 60 atmosfer, kt\u00f3re to ci\u015bnienie powstaje na t\u0142oczniach gazu b\u0119d\u0105cych w\u0142asno\u015bci\u0105 sp\u00f3\u0142ki GAZ-SYSTEM. W naszej okolicy t\u0142ocznia taka znajduje si\u0119 w Ho\u0142owczycach. Stacja redukcyjna w S\u0142awacinku obni\u017ca ci\u015bnienie do odpowiedniego dla sieci miejskiej, a reduktory w szafkach doprowadzaj\u0105 je do poziomu odpowiedniego dla instalacji odbiorczych. Energia elektryczna potrzebna jest przede wszystkim do telemetrii i pomiar\u00f3w, a s\u0142u\u017cby Pogotowia Gazowego maj\u0105 w\u0142asne agregaty na wypadek awarii.<\/p>\n\n\n\n Przedsi\u0119biorcy, dla kt\u00f3rych urz\u0105dzenia gazowe s\u0105 kluczowe, powinni zadba\u0107 o sta\u0142\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z uprawnionym konserwatorem. Nie dopiero wtedy, gdy pojawi si\u0119 awaria. W\u0142a\u015bnie wcze\u015bniej, kiedy mo\u017cna jeszcze spokojnie sprawdzi\u0107 instalacj\u0119, dokumentacj\u0119 i warunki ponownego uruchomienia urz\u0105dze\u0144. Warto tu wspomnie\u0107, i\u017c coroczny przegl\u0105d instalacji gazowej jest obowi\u0105zkowy dla wszystkich obiekt\u00f3w, a dla wi\u0119kszych obiekt\u00f3w budowlanych kontrola jest wymagana 2x w roku.<\/p>\n\n\n\n Woda: sprawna infrastruktura, ale paliwo pozostaje warunkiem<\/strong><\/p>\n\n\n\n Pawe\u0142 \u0141yczewski z Bialskich Wodoci\u0105g\u00f3w i Kanalizacji przedstawi\u0142 system zaopatrzenia w wod\u0119, kt\u00f3ry opiera si\u0119 na dw\u00f3ch r\u00f3wnolegle pracuj\u0105cych stacjach uzdatniania. Dzi\u0119ki temu ci\u015bnienie w mie\u015bcie utrzymuje si\u0119 na poziomie oko\u0142o pi\u0119ciu bar\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Woda pochodzi ze studni czwartorz\u0119dowych o g\u0142\u0119boko\u015bci od 60 do 80 metr\u00f3w oraz z najg\u0142\u0119bszego uj\u0119cia jurajskiego, si\u0119gaj\u0105cego blisko 580 metr\u00f3w. Woda z tego ostatniego nie wymaga uzdatniania, natomiast w pozosta\u0142ych przypadkach proces polega mi\u0119dzy innymi na wytr\u0105caniu zwi\u0105zk\u00f3w \u017celaza i manganu.<\/p>\n\n\n\n Kluczowe obiekty wyposa\u017cono w agregaty pr\u0105dotw\u00f3rcze. Ponownie jednak wr\u00f3ci\u0142o pytanie o paliwo. Sam agregat nie rozwi\u0105zuje problemu, je\u015bli nie mo\u017cna go zasila\u0107 przez kolejne godziny lub dni.<\/p>\n\n\n\n Rozwa\u017cano r\u00f3wnie\u017c mo\u017cliwo\u015b\u0107 obni\u017cenia ci\u015bnienia w sieci, aby wyd\u0142u\u017cy\u0107 czas jej dzia\u0142ania. Technicznie jest to mo\u017cliwe, ale oznacza\u0142oby problemy z dostaw\u0105 wody na najwy\u017csze kondygnacje budynk\u00f3w. Dlatego wodoci\u0105gi staraj\u0105 si\u0119 unika\u0107 takiego rozwi\u0105zania.<\/p>\n\n\n\n W przypadku powa\u017cnego uszkodzenia sieci pozostaj\u0105 beczkowozy. Przedsi\u0119biorstwo dysponuje takim sprz\u0119tem, jednak organizacja dystrybucji wody, wyznaczenie punkt\u00f3w poboru i podzia\u0142 zada\u0144 nale\u017c\u0105 do wydzia\u0142u zarz\u0105dzania kryzysowego urz\u0119du miasta.<\/p>\n\n\n\n Przedstawione zabezpieczenia obejmuj\u0105 ca\u0142odobowe dy\u017cury operator\u00f3w, monitoring obiekt\u00f3w, wsparcie firm ochroniarskich, czujniki otwarcia w\u0142az\u00f3w studni oraz podw\u00f3jne zabezpieczenia zbiornik\u00f3w. W\u0142asne laboratorium bada studnie co dwa tygodnie, a zbiorniki raz w tygodniu.<\/p>\n\n\n\n Uczestnicy us\u0142yszeli r\u00f3wnie\u017c, \u017ce woda dostarczana przez wodoci\u0105gi nadaje si\u0119 do picia, natomiast na jej jako\u015b\u0107 w punkcie poboru wp\u0142ywa ju\u017c tak\u017ce instalacja wewn\u0119trzna budynku. To istotna informacja dla administrator\u00f3w nieruchomo\u015bci i przedsi\u0119biorc\u00f3w prowadz\u0105cych dzia\u0142alno\u015b\u0107 wymagaj\u0105c\u0105 odpowiedniej jako\u015bci wody.<\/p>\n\n\n\n Nie wszystkie kwestie uda\u0142o si\u0119 jednak zamkn\u0105\u0107. Wskazano problem hydrant\u00f3w, przez kt\u00f3re teoretycznie mo\u017cna wt\u0142oczy\u0107 substancj\u0119 pod ci\u015bnieniem wy\u017cszym ni\u017c ci\u015bnienie panuj\u0105ce w sieci. Potrzebne jest rozwi\u0105zanie techniczne, kt\u00f3re ograniczy to ryzyko.<\/p>\n\n\n\n Na bezpiecze\u0144stwo zaopatrzenia w wod\u0119 zaplanowano 4,6 mln z\u0142 w ci\u0105gu czterech lat, z czego 1,5 mln z\u0142 przypada na bie\u017c\u0105cy rok. W planach s\u0105 nowe ogrodzenia, rozbudowa monitoringu i rozwa\u017cane zawory zwrotne.<\/p>\n\n\n\n Gdy \u0107wiczenia przestaj\u0105 by\u0107 symulacj\u0105<\/strong><\/p>\n\n\n\n Jacek Adamski, prezes Gminnego Zak\u0142adu Komunalnego odpowiada za ponad 200 kilometr\u00f3w sieci wodoci\u0105gowej, ca\u0142\u0105 kanalizacj\u0119 na terenie gminy oraz trzy uj\u0119cia zaopatruj\u0105ce 15 tysi\u0119cy mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Zak\u0142ad realizuje program Cyberbezpieczny Wodoci\u0105g i prowadzi\u0142 ju\u017c symulacj\u0119 ataku na uj\u0119cie wody. Omawiany scenariusz by\u0142 powa\u017cny: dron z \u0142adunkiem biologicznym trafia w uj\u0119cie albo zbiornik, w kt\u00f3rym znajduje si\u0119 woda przygotowana do dostarczenia mieszka\u0144com. W takim przypadku znaczenie maj\u0105 pierwsze 24 godziny, a nast\u0119pnie kolejne etapy dzia\u0142a\u0144 po 36 i 72 godzinach.<\/p>\n\n\n\n Najmocniej wybrzmia\u0142a jednak historia, kt\u00f3ra nie by\u0142a scenariuszem \u0107wicze\u0144.<\/p>\n\n\n\n W tym roku dosz\u0142o do przerwy w dostawie energii elektrycznej trwaj\u0105cej blisko dob\u0119. Jednocze\u015bnie zawi\u00f3d\u0142 agregat na jednym z uj\u0119\u0107. Sytuacj\u0119 uratowa\u0142 mobilny agregat dostarczony przez stra\u017c po\u017carn\u0105. Samo przywr\u00f3cenie zasilania nie ko\u0144czy\u0142o jednak pracy. Sie\u0107 trzeba by\u0142o jeszcze nape\u0142ni\u0107 i wyp\u0142uka\u0107, aby przywr\u00f3ci\u0107 odpowiedni\u0105 jako\u015b\u0107 wody.<\/p>\n\n\n\n Tak wygl\u0105da kryzys w praktyce. Jedna awaria poci\u0105ga za sob\u0105 kolejne zadania, a usuni\u0119cie bezpo\u015bredniej przyczyny nie oznacza automatycznego powrotu do normalnego funkcjonowania.<\/p>\n\n\n\n Wa\u017cnym zabezpieczeniem jest rozwijany pier\u015bcie\u0144 wodoci\u0105gowy wok\u00f3\u0142 miasta. Na razie nie zosta\u0142 domkni\u0119ty, ale po zako\u0144czeniu prac b\u0119dzie mo\u017cna przej\u0105\u0107 zaopatrzenie z pozosta\u0142ych uj\u0119\u0107 w przypadku wy\u0142\u0105czenia jednego z nich. Zak\u0142ad ma r\u00f3wnie\u017c t\u0119 przewag\u0119, \u017ce du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 pracy odbywa si\u0119 w trybie manualnym, wi\u0119c brak internetu nie parali\u017cuje go ca\u0142kowicie.<\/p>\n\n\n\n Na koniec prezes Gminnego Zak\u0142adu Komunalnego zadeklarowa\u0142 gotowo\u015b\u0107 do pomocy innym instytucjom i firmom w razie wyst\u0105pienia zdarzenia kryzysowego. To jeden z praktycznych efekt\u00f3w spotkania: uczestnicy nie tylko przedstawiali w\u0142asne ograniczenia, lecz tak\u017ce wskazywali mo\u017cliwo\u015bci wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania.<\/p>\n\n\n\n Odpady po po\u017carze, zalaniu lub ataku. Kto uruchamia pomoc?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Odbi\u00f3r odpad\u00f3w rzadko trafia na szczyt listy firmowych priorytet\u00f3w w rozmowach o bezpiecze\u0144stwie. Do czasu, gdy trzeba uprz\u0105tn\u0105\u0107 teren po po\u017carze, zalaniu magazynu czy innym zdarzeniu.<\/p>\n\n\n\n Artur Zaborowski, prezes zarz\u0105du P.W. Komunalnik sp. z o.o. przypomnia\u0142, \u017ce system dzia\u0142ania w sytuacji kryzysowej opiera si\u0119 na przepisach dotycz\u0105cych utrzymania czysto\u015bci i porz\u0105dku w gminach oraz na ustawie o ochronie ludno\u015bci i obronie cywilnej. W praktyce o harmonogramie i zakresie odbioru odpad\u00f3w decyduje w kryzysie wydzia\u0142 zarz\u0105dzania kryzysowego urz\u0119du miasta.<\/p>\n\n\n\n Firma odbieraj\u0105ca odpady nie rozpoczyna dzia\u0142a\u0144 samodzielnie. Potrzebuje zlecenia. Dlatego przedsi\u0119biorca, kt\u00f3rego zak\u0142ad zosta\u0142 uszkodzony, nie powinien zak\u0142ada\u0107, \u017ce wystarczy bezpo\u015brednio zadzwoni\u0107 do odbiorcy odpad\u00f3w. W\u0142a\u015bciwym punktem kontaktu jest urz\u0105d miasta.<\/p>\n\n\n\n Pozostaje przy tym pytanie o koszty. Kto ostatecznie zap\u0142aci za uprz\u0105tni\u0119cie terenu po zdarzeniu kryzysowym? Podczas spotkania nie przedstawiono rozstrzygaj\u0105cej odpowiedzi.<\/p>\n\n\n\n Kolejny problem dotyczy samochod\u00f3w ci\u0119\u017carowych. Decyzja administracyjna o przekazaniu pojazd\u00f3w do dyspozycji wydzia\u0142u kryzysowego albo wojska nie rozstrzyga automatycznie kwestii kierowc\u00f3w. Sam pojazd nie wystarczy, je\u015bli nie ma osoby, kt\u00f3ra mo\u017ce go bezpiecznie i zgodnie z uprawnieniami prowadzi\u0107.<\/p>\n\n\n\n Znaczenie ma r\u00f3wnie\u017c rodzaj odpad\u00f3w. Je\u015bli przez d\u0142u\u017cszy czas pozostaj\u0105 zmieszane, mog\u0105 utraci\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 zagospodarowania inn\u0105 metod\u0105 ni\u017c sk\u0142adowanie. W konsekwencji problem organizacyjny przeradza si\u0119 w problem logistyczny i finansowy.<\/p>\n\n\n\n Do\u015bwiadczenia z pandemii pokaza\u0142y, jak szybko trzeba czasem budowa\u0107 procedury od podstaw. Ustalano w\u00f3wczas rodzaje work\u00f3w na odpady potencjalnie zaka\u017cone, wyznaczano osobn\u0105 kwater\u0119, zapewniano pracownikom odzie\u017c ochronn\u0105 i wprowadzano dodatkowe obowi\u0105zki dla mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Komunalnik ma ju\u017c zarys planu awaryjnego obejmuj\u0105cego dy\u017cury, podzia\u0142 odpowiedzialno\u015bci, spos\u00f3b kontaktu z w\u0142a\u015bcicielami nieruchomo\u015bci i kana\u0142y komunikacji. Dla lokalnych przedsi\u0119biorc\u00f3w to przypomnienie, \u017ce plan ci\u0105g\u0142o\u015bci dzia\u0142ania powinien obejmowa\u0107 r\u00f3wnie\u017c odpady powstaj\u0105ce w wyniku awarii, a nie tylko zwyk\u0142y odbi\u00f3r \u015bmieci.<\/p>\n\n\n\n Bankowo\u015b\u0107 musi dzia\u0142a\u0107, nawet gdy inne systemy zawodz\u0105<\/strong><\/p>\n\n\n\n W cz\u0119\u015bci po\u015bwi\u0119conej bankowo\u015bci szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zwr\u00f3cono na znaczenie ci\u0105g\u0142o\u015bci us\u0142ug finansowych dla bezpiecze\u0144stwa mieszka\u0144c\u00f3w i funkcjonowania lokalnej gospodarki. Pawe\u0142 Mincewicz, prezes zarz\u0105du Banku Sp\u00f3\u0142dzielczego w Bia\u0142ej Podlaskiej, na wst\u0119pie podkre\u015bli\u0142, \u017ce dla Banku, jako instytucji silnie zwi\u0105zanej z lokaln\u0105 spo\u0142eczno\u015bci\u0105 i gospodark\u0105, szczeg\u00f3lne znaczenie maj\u0105 bezpiecze\u0144stwo powierzonych \u015brodk\u00f3w, rzetelna informacja oraz wsp\u00f3\u0142praca z klientami indywidualnymi, instytucjonalnymi i samorz\u0105dami. Zaznaczy\u0142, \u017ce Bank dysponuje odpowiednimi rozwi\u0105zaniami organizacyjnymi i technicznymi s\u0142u\u017c\u0105cymi zachowaniu ci\u0105g\u0142o\u015bci dzia\u0142ania r\u00f3wnie\u017c w sytuacjach kryzysowych.<\/p>\n\n\n\n Bank dysponuje bankowo\u015bci\u0105 mobiln\u0105, obs\u0142ug\u0105 stacjonarn\u0105, ca\u0142odobow\u0105 infolini\u0105 i sieci\u0105 plac\u00f3wek w regionie oraz w Lublinie. System powiadomie\u0144 pozwala kontaktowa\u0107 si\u0119 z klientami za po\u015brednictwem kilku kana\u0142\u00f3w jednocze\u015bnie. Infrastruktura jest zabezpieczona z wykorzystaniem zasilaczy UPS i agregat\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Przywo\u0142ano r\u00f3wnie\u017c do\u015bwiadczenia z pocz\u0105tku wojny w Ukrainie i podczas pandemii COVID-19. Pomimo nadzwyczajnych okoliczno\u015bci Bank zachowa\u0142 ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 dzia\u0142ania, zapewniaj\u0105c Klientom niezak\u0142\u00f3cony dost\u0119p do us\u0142ug bankowych, w tym wyp\u0142aty got\u00f3wki.<\/p>\n\n\n\n Sprawnie funkcjonuj\u0105cy sektor bankowy stanowi jeden z filar\u00f3w stabilno\u015bci lokalnej gospodarki. W sytuacjach kryzysowych kluczowe znaczenie maj\u0105 odpowiednie przygotowanie, jasno okre\u015blone zasady post\u0119powania i skuteczna komunikacja. Dlatego Bank, przy udziale Banku BPS S.A., na bie\u017c\u0105co weryfikuje i aktualizuje plany awaryjne, uwzgl\u0119dniaj\u0105c r\u00f3wnie\u017c zagro\u017cenia sygnalizowane w alertach RCB. Istotne jest, aby zar\u00f3wno pracownicy jak i klienci wiedzieli, jak post\u0119powa\u0107 w sytuacji zagro\u017cenia. Prezes zwr\u00f3ci\u0142 r\u00f3wnie\u017c uwag\u0119 na potrzeb\u0119 zacie\u015bniania wsp\u00f3\u0142pracy mi\u0119dzy Bankiem, w\u0142adzami samorz\u0105dowymi, lokalnymi przedsi\u0119biorcami i innymi instytucjami. Wskaza\u0142 na zasadno\u015b\u0107 zorganizowania wsp\u00f3lnego spotkania z udzia\u0142em przedstawicieli miejskiego zarz\u0105dzania kryzysowego, kt\u00f3rego celem by\u0142oby wypracowanie skoordynowanych zasad dzia\u0142ania i komunikacji na wypadek powa\u017cnych zagro\u017ce\u0144. Bezpiecze\u0144stwo lokalnej spo\u0142eczno\u015bci wymaga nie tylko przygotowania poszczeg\u00f3lnych instytucji, ale przede wszystkim ich wzajemnej wsp\u00f3\u0142pracy.<\/p>\n\n\n\n Co powinien zrobi\u0107 przedsi\u0119biorca po tym spotkaniu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Dwie godziny rozm\u00f3w przynios\u0142y wi\u0119cej ni\u017c przegl\u0105d infrastruktury miejskiej. Uczestnicy wskazali konkretne ograniczenia, rozdzielili odpowiedzialno\u015b\u0107 za poszczeg\u00f3lne elementy system\u00f3w i zidentyfikowali zadania, kt\u00f3re wymagaj\u0105 dalszych ustale\u0144.<\/p>\n\n\n\n Dla przedsi\u0119biorcy najwa\u017cniejsze jest prze\u0142o\u017cenie tej wiedzy na w\u0142asne procedury. Nie trzeba od razu budowa\u0107 rozbudowanego systemu zarz\u0105dzania kryzysowego. Warto jednak zacz\u0105\u0107 od kilku konkretnych dzia\u0142a\u0144.<\/p>\n\n\n\n Po pierwsze: sprawdzi\u0107, co w firmie przestanie dzia\u0142a\u0107 po odci\u0119ciu pr\u0105du.<\/strong> Nie tylko o\u015bwietlenie i komputery, ale tak\u017ce routery, systemy alarmowe, urz\u0105dzenia steruj\u0105ce, ch\u0142odnie czy terminale p\u0142atnicze. Trzeba ustali\u0107, kt\u00f3re z nich maj\u0105 zasilanie rezerwowe i jak d\u0142ugo ono wystarczy.<\/p>\n\n\n\n Po drugie: przygotowa\u0107 plan na brak internetu.<\/strong> Warto wiedzie\u0107, czy dost\u0119pne s\u0105 numery telefon\u00f3w do kluczowych dostawc\u00f3w, lokalne kopie najwa\u017cniejszych dokument\u00f3w i mo\u017cliwo\u015b\u0107 odtworzenia podstawowych operacji bez system\u00f3w chmurowych. Trzeba r\u00f3wnie\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce zapasowe \u0142\u0105cze nie rozwi\u0105\u017ce problemu, je\u015bli zabraknie energii do zasilenia urz\u0105dze\u0144.<\/p>\n\n\n\n Po trzecie: uporz\u0105dkowa\u0107 kontakty i odpowiedzialno\u015b\u0107.<\/strong> Kto odpowiada za kontakt z energetyk\u0105, gazowni\u0105, wodoci\u0105gami, zarz\u0105dc\u0105 budynku i urz\u0119dem miasta? Kto podejmuje decyzj\u0119 o przerwaniu pracy? Kto informuje pracownik\u00f3w, klient\u00f3w i kontrahent\u00f3w? Te informacje powinny by\u0107 dost\u0119pne tak\u017ce wtedy, gdy nie mo\u017cna zalogowa\u0107 si\u0119 do firmowego systemu.<\/p>\n\n\n\n Po czwarte: sprawdzi\u0107 instalacje i umowy serwisowe.<\/strong> Je\u015bli dzia\u0142alno\u015b\u0107 zale\u017cy od urz\u0105dze\u0144 gazowych, potrzebny jest uprawniony konserwator. W przypadku lokalu wynajmowanego trzeba wiedzie\u0107, kto odpowiada za instalacje i w\u0119z\u0142y cieplne oraz jak wygl\u0105da procedura ponownego uruchomienia dostaw po awarii.<\/p>\n\n\n\n Po pi\u0105te: przygotowa\u0107 si\u0119 na brak wody i zak\u0142\u00f3cenia w dostawach.<\/strong> Dla jednych firm oznacza to konieczno\u015b\u0107 zabezpieczenia minimalnych zapas\u00f3w, dla innych \u2014 ustalenia alternatywnego sposobu pracy lub kryteri\u00f3w czasowego wstrzymania dzia\u0142alno\u015bci. Warto sprawdzi\u0107, czy procesy technologiczne mo\u017cna bezpiecznie zatrzyma\u0107 i jak wznowi\u0107 je po przerwie.<\/p>\n\n\n\n Po sz\u00f3ste: nie pomija\u0107 odpad\u00f3w i logistyki.<\/strong> Nale\u017cy ustali\u0107, jak post\u0105pi\u0107 z odpadami po po\u017carze, zalaniu lub innym zdarzeniu, kto mo\u017ce zleci\u0107 ich odbi\u00f3r i jakie dokumenty mog\u0105 by\u0107 potrzebne. Firmy transportowe powinny dodatkowo przeanalizowa\u0107, co stanie si\u0119 z flot\u0105, kierowcami i \u0142a\u0144cuchami dostaw w przypadku ogranicze\u0144 komunikacyjnych.<\/p>\n\n\n\n Wreszcie: przygotowa\u0107 alternatywny spos\u00f3b komunikacji<\/strong>. Dla cz\u0119\u015bci przedsi\u0119biorstw wystarczy dobrze zorganizowana lista kontakt\u00f3w i procedura telefoniczna. W innych, zw\u0142aszcza w transporcie, logistyce i dzia\u0142alno\u015bci zale\u017cnej od sta\u0142ej koordynacji zespo\u0142\u00f3w terenowych, warto rozwa\u017cy\u0107 \u0142\u0105czno\u015b\u0107 radiow\u0105.<\/p>\n\n\n\n Nie ka\u017cdy z tych punkt\u00f3w wymaga du\u017cych inwestycji. Wszystkie wymagaj\u0105 jednak wcze\u015bniejszej decyzji, kto za nie odpowiada.<\/p>\n\n\n\n Od rozmowy do dzia\u0142ania<\/strong><\/p>\n\n\n\n Drugie spotkanie Platformy Odporno\u015bci Kryzysowej zako\u0144czy\u0142o si\u0119 list\u0105 zada\u0144. PEC przygotuje instrukcj\u0119 dla zarz\u0105dc\u00f3w budynk\u00f3w. Akademia Bialska ma opracowa\u0107 propozycj\u0119 wykorzystania \u0142\u0105czno\u015bci radiowej i przeprowadzi\u0107 szkolenia. Organizatorzy chc\u0105 zaprosi\u0107 na kolejne spotkanie dostawc\u0119 energii elektrycznej oraz operator\u00f3w sieci. Pozosta\u0142e instytucje maj\u0105 przygotowa\u0107 kr\u00f3tkie wytyczne dla firm \u2014 praktyczne \u015bci\u0105gawki wyja\u015bniaj\u0105ce, co robi\u0107, a czego nie robi\u0107 w sytuacji awaryjnej.<\/p>\n\n\n\n W planach jest wi\u0119c nie tylko wymiana do\u015bwiadcze\u0144, ale r\u00f3wnie\u017c tworzenie narz\u0119dzi, z kt\u00f3rych przedsi\u0119biorcy b\u0119d\u0105 mogli skorzysta\u0107 bez konieczno\u015bci samodzielnego odtwarzania ca\u0142ej wiedzy technicznej.<\/p>\n\n\n\n To wa\u017cny kierunek. W kryzysie nie ma czasu na szukanie informacji w kilku dokumentach, ustalanie w\u0142a\u015bciwego numeru telefonu ani zastanawianie si\u0119, czy mo\u017cna samodzielnie uruchomi\u0107 urz\u0105dzenie. Potrzebne s\u0105 kr\u00f3tkie, sprawdzone instrukcje i jasno okre\u015blone kompetencje.<\/p>\n\n\n\n Spotkanie pokaza\u0142o te\u017c, \u017ce odporno\u015b\u0107 miasta nie zale\u017cy wy\u0142\u0105cznie od mo\u017cliwo\u015bci poszczeg\u00f3lnych sp\u00f3\u0142ek i instytucji. R\u00f3wnie wa\u017cne s\u0105 po\u0142\u0105czenia mi\u0119dzy nimi: sprawny przep\u0142yw informacji, wzajemna pomoc i \u015bwiadomo\u015b\u0107, gdzie ko\u0144czy si\u0119 odpowiedzialno\u015b\u0107 jednego podmiotu, a zaczyna drugiego.<\/p>\n\n\n\n Pr\u0105d, woda, ciep\u0142o, gaz, \u0142\u0105czno\u015b\u0107 i pieni\u0105dze tworz\u0105 system naczy\u0144 po\u0142\u0105czonych. Gdy jeden element przestaje dzia\u0142a\u0107, konsekwencje mog\u0105 szybko dotkn\u0105\u0107 pozosta\u0142ych. Dlatego przygotowanie firmy na kryzys nie jest wy\u0142\u0105cznie zadaniem jej w\u0142a\u015bciciela. Zale\u017cy r\u00f3wnie\u017c od odporno\u015bci infrastruktury i jako\u015bci wsp\u00f3\u0142pracy w ca\u0142ym lokalnym otoczeniu gospodarczym.<\/p>\n\n\n\n Od wrze\u015bniowego spotkania zmieni\u0142o si\u0119 jedno: uczestnicy wiedz\u0105 wi\u0119cej o tym, co mo\u017ce zawie\u015b\u0107, jakie s\u0105 granice odpowiedzialno\u015bci i kt\u00f3re rozwi\u0105zania warto przygotowa\u0107 wcze\u015bniej. Teraz przyjdzie czas na sprawdzenie, ile z tych ustale\u0144 uda si\u0119 prze\u0142o\u017cy\u0107 na konkretne procedury.<\/p>\n\n\n\n Bo o odporno\u015bci firmy cz\u0119sto nie decyduje to, czy kryzys nadejdzie. Decyduje to, czy w chwili pr\u00f3by wiadomo, co zrobi\u0107 \u2014 i do kogo zadzwoni\u0107, zanim b\u0119dzie za p\u00f3\u017ano.<\/p>\n\n\n\n Chcesz do\u0142\u0105czy\u0107 do Platformy Odporno\u015bci Kryzysowej albo zg\u0142osi\u0107 temat na kolejne spotkanie? Skontaktuj si\u0119 z nami. Terminy kolejnych spotka\u0144 zostan\u0105 og\u0142oszone wkr\u00f3tce.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" 9 pa\u017adziernika 2026 uczestnicy drugiego spotkania Platformy Odporno\u015bci Kryzysowej w Bia\u0142ej Podlaskiej szukali odpowiedzi na pytania, kt\u00f3re zwykle pojawiaj\u0105 si\u0119 dopiero wtedy, gdy przestaje dzia\u0142a\u0107 co\u015b, co dot\u0105d wydawa\u0142o si\u0119 oczywiste. Przy jednym stole spotkali si\u0119 przedstawiciele Akademii Bialskiej im. Jana Paw\u0142a II, Przedsi\u0119biorstwa Energetyki Cieplnej sp. z o.o., Polskiej […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[5],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bpig.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2033"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bpig.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bpig.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bpig.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bpig.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2033"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bpig.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2033\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2034,"href":"https:\/\/bpig.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2033\/revisions\/2034"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bpig.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2033"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bpig.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2033"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bpig.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2033"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}